เมื่อสองวันที่ผ่านมาได้ดูหนังเรื่อง One Flew Over the Cuckoo's Nest(1975) มีอยู่ฉากหนึ่งที่แมคและเพื่อนอีกสองคนได้รับการรักษาแบบน่าสะพรึง!ภายหลังที่พวกเขาสร้างความโกลาหลในสถานบำบัด ตอนนั้นเลยเกิดสงสัยว่าการรักษาแบบใช้กระแสไฟฟ้าช็อตเข้าไปที่หัวนี่มันปลอดภัยถูกกฎหมายและได้ผลในสมัยนั้นจริงหรือ?

ในมุมมองของบุคคลทั่วไปอาจมองว่าเป็นการทรมานคนไข้(บางฉากในภาพยนตร์บางเรื่อง) เพราะงั้นวันนี้มาทำความรู้จักการรักษาบำบัดด้วยวิธีนี้อย่างถูกต้องและเจาะลึกกันดีกว่าค่ะ

การรักษาที่ว่านี้มีชื่อทางการภาษาอังกฤษว่า Electroconvulsive Therapy เรียกสั้นๆว่า ECT ความหมายในภาษาไทยก็มีหลากหลายกันไป ไม่ว่าจะเป็นการรักษาทางจิตเวชด้วยไฟฟ้า, การรักษาด้วยการช็อคไฟฟ้า,การบำบัดโดยทำให้ชักด้วยไฟฟ้า,การรักษาด้วยไฟฟ้า หรือการรักษาโรคด้วยการช็อคไฟฟ้า

 

แล้ว ECT คืออะไร?

ECT คือการส่งกระแสไฟฟ้าผ่านไปยังสมองเพื่อกระตุ้นให้เกิดอาการชัก ใช้ในกรณีบรรเทาอาการโรคซึมเศร้าขั้นรุนแรง ในบางโอกาสก็ใช้ ECT รักษาอาการบ้าคลุ้มคลั่งหรืออาการแข็งทื่อขั้นรุนแรง การรักษาดังกล่าวต้องควบคู่กับการให้ยาระงับความรู้สึกและยาคลายกล้ามเนื้อ เพื่อที่จะให้กล้ามเนื้อและร่างกายชักกระตุกน้อยที่สุดระหว่างการรักษา

 

ECT ก็ต่อเมื่อ...

ผู้ป่วยเป็นโรคซึมเศร้าขั้นรุนแรงถึงแก่ชีวิต เพราะว่าผู้ป่วยซึมเศร้าจึงไม่อยากรับประทาน ไม่อยากดื่ม ซึ่งเป็นอันตรายต่อภาวะไตล้มเหลว หรือมีพฤติกรรมที่เสี่ยงฆ่าตัวตาย

ผู้ป่วยไม่ตอบสนองต่อการรักษาด้วยยาหรือการพูดคุย

ผู้ป่วยกลับมารับการรักษาอีกครั้งภายหลังพบว่ามันได้ผล

ผู้ป่วยประสบภาวะทางจิตคลุ้มคลั่งขั้นรุงแรงหรือเป็นระยะเวลานาน

ผู้ป่วยมีอาการแข็งทื่ออยู่ในตำแหน่งเดียวเป็นเวลานาน, มีการเคลื่อนไหวซ้ำๆโดยไม่พบสาเหตุแน่ชัด, มีอาการกระสับกระส่ายรุนแรง, ไม่ตอบสนองต่อการรักษาด้วยยา

เป็นโรคซึมเศร้าภายหลังคลอดบุตร ECT จะให้ผลอย่างรวดเร็วจึงเป็นผลดีสำหรับคุณแม่ที่อยู่ภาวะซึมเศร้า ภายหลังจากรักษาคุณแม่สามารถให้นมลูกได้อย่างเร็วที่สุด

 

ผลข้างเคียงของ ECT

ผลข้างเคียงที่เห็นเด่นชัดที่สุดภายหลัง ECT คือการสูญเสียความจำในระยะสั้น และคนส่วนมากพบว่าความทรงจำของพวกเขาจะค่อยๆฟื้นคืนกลับมาภายหลังการฟื้นตัวจาก ECT อย่างไรก็ตามสำหรับบางคนอาจหมายถึงทั้งการสูญเสียความทรงจำส่วนตัวและความสามารถในการจดจำข้อมูลใหม่ๆด้วย บางคนได้รับผลกระทบถึงขั้นสูญเสียทักษะความรู้ความชำนาญนั้นไป

ผลข้างเคียงอื่นๆที่อาจเกิดขึ้นทันทีหลังการรักษาก็มี
สภาวะง่วงซึม (นอนหลับไปซักพัก), อาการสับสน, ปวดหัว, รู้สึกไม่สบาย, ปวดกล้ามเนื้อ, สูญเสียการลิ้มรส เป็นต้น ซึ่งอาการเหล่านี้จะบรรเทาลงในไม่ช้า แต่ในบางกรณีอาจใช้เวลาเป็นอาทิตย์เป็นเดือนหรือถาวร

ผลข้างเคียงในระยะยาวอาจมีการขาดความสนใจไร้อารมณ์, สูยเสียความคิดสร้างสรรค์, แรงผลักดันหรือพลังงาน, ยากต่อการใช้สมาธิจดจ่อ, อารมณ์เฉยเมย, ปัญหาการเรียนรู้ข้อมูลใหม่ๆ, สูญเสียความจำ

 

ทำไมถึงมีการต่อต้าน ECT

ในอดีต ECT ถูกใช้ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1940 และ1950 ECT จะไม่มีการให้ยาระงับความรู้สึก อีกทั้งอาจไม่ได้รับการยินยอมจากคนไข้ จึงทำให้หลายคนมองว่าเป็นการทรมานมากกว่าการรักษา จึงมีการคัดค้านเกิดขึ้น อันที่จริงแล้วบางคนก็ยังมีความคิดเช่นนี้อยู่เพราะรับรู้มาจากสื่อภาพยนตร์ในปัจจุบัน เพราะงั้นรักษาแบบ ECTจึงไม่เป็นที่น่าประทับใจนัก

 

ฉากส่วนหนึ่งจากซีรีย์เรื่อง American Horror Story เป็นเฉพาะการแสดงให้มีอรรถรสเท่านั้น

 

ความเสี่ยงและผลข้างเคียงต่างๆในกระบวนการ ECT ล้วนเกี่ยวข้องกับการใช้เครื่องมือในทางที่ผิด, การบริหารดูแลที่ไม่ถูกต้อง, หรือเจ้าหน้าที่ปฏิบัติงานไม่เหมาะสม นอกจากนี้การรักษาด้วยวิธี ECT ยังถูกตีความแบบผิดๆว่าเป็น “การแก้ไขแบบด่วน” และถูกนำไปใช้ในสถานพยาบาลหรือการรักษาแบบระยะยาว

 

นอกจากนี้ประสบการณ์การได้รับการ รักษาแบบ ECTของแต่ละคนก็แตกต่างกันไป ผู้ป่วยโรคซึมเศร้าบางคนพบว่า ECTเป็นประโยชน์กับพวกเขามากที่สุด และขอรับการรักษาอีกครั้ง ในขณะที่บางคนรู้สึกเหมือนถูกทำร้ายและขอปฏิเสธไม่รับการรักษาอีก

ผลสำรวจที่น่าสนใจจาก The ECT Accreditation Service (ECTAS)ระหว่างเดือนกันยายน 2004 – กุมภาพันธ์ 2006 พบว่า 72% ของผู้ใช้บริการบอกว่ารักษาแบบ ECTมีประโยชน์ 20%ไม่พบผลใดๆเกิดขึ้น 14%เชื่อว่าECTเปลี่ยนและช่วยชีวิตของพวกเขาได้ และ 5% จะไม่ขอรับECTอีก

 

ECT จะทำงานอย่างรวดเร็ว จึงทำให้ผู้ได้รับการรักษารู้สึกดีขึ้นได้มาก แต่หลายครั้งที่พบว่าผลจากการรักษาคงอยู่ได้ไม่นาน และไม่สามารถช่วยแก้ปัญหาได้ที่ต้นเหตุ หรือแม้แต่ป้องกันภาวะซึมเศร้าที่จะเกิดในอนาคตได้

ดังนั้นผู้ป่วยมักจะถูกเสนอให้เข้ารับการรักษาด้วยวิธีอื่นๆมากกว่าที่จะทำ ECT ไม่ว่าจะเป็นการรักษาด้วยการพูดคุย หรือการบำบัดด้วยศิลปะ

 

 วิดีโอเพิ่มเติมพูดถึงความเป็นจริงในการรักษาแบบ ECT

 

 

 Sources: http://www.mind.org.uk/information-support/drugs-and-treatments/electroconvulsive-therapy-ect/side-effects-and-alternatives/#.Vv-gOI9OJy0

http://www.webmd.com/depression/guide/electroconvulsive-therapy

 

Comment

Comment:

Tweet

Categories